26 Mayıs 2020 Salı   

 Gündem

 Bu Hafta

 Kitaplar

Özgeçmiş

Yazı Arşivi

Fotoğraflar

Sık Sorulan Sorular

 
 Hulki Cevizoglu Yazilar

28 Ekim 2019 Pazartesi
Ceviz Kabuğu

Dostoyevski 198 Yaşında: DÜŞÜNCE ŞEHİDİ

Dünya edebiyatının dev isimlerinden Dostoyevski üç gün sonra 198 yaşına giriyor. (Doğumu: 30 Ekim 1821).

Zihnimizde dönemi karşılaştırmalı olarak daha iyi canlandırmak için şöyle diyeyim:

1881’de öldüğünde Atatürk doğmuştur.

BİR KİŞİYİ ÖLDÜREN KATİL, BİR MİLYONU ÖLDÜREN KAHRAMAN!

Çoğunluk onu başta “Suç ve Ceza” romanı ve romanın kahramanı katil Raskolnikov’un cinayet felsefesi sözleriyle hatırlar.

Dostoyevski, değerleri ve “insancıkları” sorgular roman kahramanları üzerinden:
“Tamam, ben bir katilim, yaşlı bir kadını öldürdüm” diyen Raskolnikov, o can alıcı soruyu sorar:

“Ben bir kişiyi öldürdüm bana katil diyorsunuz, ama Napolyon bir milyon kişiyi öldürdüğü halde ona niçin kahraman diyorsunuz?”

Bir başka dev yazar olan Stefan Zweig, Dostoyevski’yi çok güzel anlatır.

Zweig, “Üç Büyük Usta” adlı eserinde şu alıntıyı yapar:
“Tanrı bana bütün hayatım boyunca eziyet etti.” (Dostoyevski)

Dostoyevski, bir yoksullar evinde doğar.
Yaşamı ağır koşullar altında geçer ve 56 yıl boyunca yoksulluk, borç, cezaevleri, sürgünler ve hastalıklardan kurtulamaz.

“Ev sahibesi polisle birlikte gelip kirayı istemekte, ebe ücreti için dırdır edip durmaktadır. Bütün bunlar olurken o Suç ve Ceza’yı, Budala’yı, Ecinniler’i, Kumarbaz’ı 19.yüzyılın bütün bu büyük eserlerini, ruhsal dünyamızın bu evrensel kişiliklerini yazmaktadır.” (Zweig).

İNSANLIK PSİKOLOĞU

Zweig’a göre Dostoyevski bir “insanlık psikoloğudur.”

Dostoyevski’nin psikolojisi hatasızdır.

O, psikologların psikoloğudur.

İnsan kalbinin derinliği onu sihirli bir biçimde çeker; bilinçdışı, anlaşılmaz olandır onun gerçek dünyası.

Gece hayvanlarının karanlıkta görmesi gibi o da alacakaranlıkta diğerlerinin gündüz gördüğünden daha berrak görmektedir.

Deliliğe nefesini duyacak kadar yaklaşır.

Zweig daha da derinleşerek şu tanımlamaları yapar:
“Dostoyevski bilinçdışının yeraltı dünyasına doktorlardan, hukukçulardan, suç uzmanlarından ve psikopatlardan daha derin biçimde sokulmuştur.
Bilimin ancak çok sonra keşfettiği ve adlandırdığı, deneylerle adeta ölü deneyimlerden bir neşterle kesip çıkardığı şeyleri, bütün bu telepatik, histerik, sanrılı, sapıkça fenomenleri kâhince bir sırdaşlık ve birlikte acı çekebilme konusundaki o mistik yetisi sayesinde çok önceden ortaya koyabilmiştir.
Dostoyevski sanatta yeni bir psikoloji başlatır.”

*

Zweig’ın gözünde o “Düşüncenin muazzam şehidi” ya da “Kendi kendinin şehididir.”

Dostoyevski’nin en son formülü de şudur:
“Hayatı, hayatın anlamından daha çok sevin.”

*

Hepimiz (hadi çoğumuz diyelim), “hayatı yaşamak” yerine “hayatın anlamını bulmak” için koşarak kendi kendimizin şehidi olmuyor muyuz?
Tabii buna şehitlik denirse.

(Yeniçağ, 27.10.2019, pa.)
   
Arkadasima Gonder  Yazdir
 Puanla :
 Puan Durum :
  Düşünce / Yorum
Henüz gönderilmiş Yorum / Düşünce kaydı yoktur.
Düşünce / Yorum Yaz
  Diger Yazilari (Son 15 Yazi)
 17.05.2020 “PAŞA, PAŞA.. DEVLETİ KURTARABİLİRSİN!”
 03.05.2020 DENİZLER
 26.04.2020 “VİCDANSIZ BİR NESNE”® OLARAK İNSAN
 19.04.2020 “TIKAYICI BİR SORU”®
 06.04.2020 BÜYÜSÜ BOZULAN DÜNYA
 30.03.2020 Kültürel Irkçılık: YAŞ AYRIMCILIĞI
 28.03.2020 “Demo-faşist”® BİR VİRÜSÜN SİYASAL YAPISI
 23.03.2020 BİR SALGININ TOPLUMSAL VE RUHSAL BOYUTLARI
 15.03.2020 RİSK TOPLUMU ve “ÜRETİLEN ANKSİYETE”®
 14.03.2020 Toplumsal Paniğe Karşı “ETİK SUǔ ve “AN-ETİK CEZA”®
 09.03.2020 ŞAH DA PİYON DA AYNI KUTUYA...
 07.03.2020 TEKSAS VE TOMMİKS’İN RAKİBİ KARAOĞLAN
 02.03.2020 ŞEHİTLERİMİZ HAK ETMEDİ Mİ?
 01.03.2020 Gerçeklerin Yok Edilmesi: POST-TRUTH ÇAĞI
 23.02.2020 ACILAR SOSYOLOJİSİ
  17.04.2020 23:39:00
yusuf İNAN
SAYIN VEKİLİM ZEYNEL EMRE BEY KADINA YÖNELİK ŞİDDETİN ART...

15.04.2020 13:42:00
Sibel gunaydın
Hulki Bey merhaba, endüstri devrimi ile beraber oluşan iş...

14.04.2020 23:16:00
İsmail Demirtaş
Sayın Hocam Merhaba 1996-1997-1998 Yıllarında (yılını ta...

10.04.2020 23:53:00
Hikmet Kul
Sosyal mesafe ve bireysel izolasyon diye haftalardır bağı...

08.02.2020 14:08:00
Kenan Koraltan
Sevgili Cevizoğlu eski Cumhuriyet dönemi denizcilik bakan...

08.02.2020 01:04:00
Muzaffer BAŞ
Merhaba. Belki ben yeterince takipçi olamadım ama progra...

08.02.2020 00:51:00
İsim vermek istemiyorum
Hulki bey, cockpltte kuleyle konuşan kaptan ise uçağı uçu...

08.02.2020 00:47:00
İlker Keskin
Programı ilgiyle izliyorum. Övgün Ahmet hocama Jeofizik m...

08.02.2020 00:41:00
seyfettin sönmez
Sayın Hulki Cevizoğlu, Uçak kazası ile ilgili olarak b...

08.02.2020 00:34:00
HAKKI YALCIN
Kusura bakmayın, tweet atamadım. Youtube ve benzeri sitel...

 
 Site Ici Hizli Arama
 

  İletişim Kulübü
E-Posta :
Şifre :
    Beni Hatırla
   

  Yeni Kayıt  Şifremi Unuttum

 
Gizlilik SözleşmesiTelif Bilgisi
Son Güncelleme : 26 Mayıs 2020 Salı
Tüm Hakları Ceviz Kabuğu'na aittir 1994-2020 © İzinsiz alıntı yapılamaz.
Tasarım & Kod : GDTC