29 Ocak 2020 Çarşamba   

 Gündem

 Bu Hafta

 Kitaplar

Özgeçmiş

Yazı Arşivi

Fotoğraflar

Sık Sorulan Sorular

 
 Hulki Cevizoglu Yazilar

28 Ekim 2019 Pazartesi
Ceviz Kabuğu

Dostoyevski 198 Yaşında: DÜŞÜNCE ŞEHİDİ

Dünya edebiyatının dev isimlerinden Dostoyevski üç gün sonra 198 yaşına giriyor. (Doğumu: 30 Ekim 1821).

Zihnimizde dönemi karşılaştırmalı olarak daha iyi canlandırmak için şöyle diyeyim:

1881’de öldüğünde Atatürk doğmuştur.

BİR KİŞİYİ ÖLDÜREN KATİL, BİR MİLYONU ÖLDÜREN KAHRAMAN!

Çoğunluk onu başta “Suç ve Ceza” romanı ve romanın kahramanı katil Raskolnikov’un cinayet felsefesi sözleriyle hatırlar.

Dostoyevski, değerleri ve “insancıkları” sorgular roman kahramanları üzerinden:
“Tamam, ben bir katilim, yaşlı bir kadını öldürdüm” diyen Raskolnikov, o can alıcı soruyu sorar:

“Ben bir kişiyi öldürdüm bana katil diyorsunuz, ama Napolyon bir milyon kişiyi öldürdüğü halde ona niçin kahraman diyorsunuz?”

Bir başka dev yazar olan Stefan Zweig, Dostoyevski’yi çok güzel anlatır.

Zweig, “Üç Büyük Usta” adlı eserinde şu alıntıyı yapar:
“Tanrı bana bütün hayatım boyunca eziyet etti.” (Dostoyevski)

Dostoyevski, bir yoksullar evinde doğar.
Yaşamı ağır koşullar altında geçer ve 56 yıl boyunca yoksulluk, borç, cezaevleri, sürgünler ve hastalıklardan kurtulamaz.

“Ev sahibesi polisle birlikte gelip kirayı istemekte, ebe ücreti için dırdır edip durmaktadır. Bütün bunlar olurken o Suç ve Ceza’yı, Budala’yı, Ecinniler’i, Kumarbaz’ı 19.yüzyılın bütün bu büyük eserlerini, ruhsal dünyamızın bu evrensel kişiliklerini yazmaktadır.” (Zweig).

İNSANLIK PSİKOLOĞU

Zweig’a göre Dostoyevski bir “insanlık psikoloğudur.”

Dostoyevski’nin psikolojisi hatasızdır.

O, psikologların psikoloğudur.

İnsan kalbinin derinliği onu sihirli bir biçimde çeker; bilinçdışı, anlaşılmaz olandır onun gerçek dünyası.

Gece hayvanlarının karanlıkta görmesi gibi o da alacakaranlıkta diğerlerinin gündüz gördüğünden daha berrak görmektedir.

Deliliğe nefesini duyacak kadar yaklaşır.

Zweig daha da derinleşerek şu tanımlamaları yapar:
“Dostoyevski bilinçdışının yeraltı dünyasına doktorlardan, hukukçulardan, suç uzmanlarından ve psikopatlardan daha derin biçimde sokulmuştur.
Bilimin ancak çok sonra keşfettiği ve adlandırdığı, deneylerle adeta ölü deneyimlerden bir neşterle kesip çıkardığı şeyleri, bütün bu telepatik, histerik, sanrılı, sapıkça fenomenleri kâhince bir sırdaşlık ve birlikte acı çekebilme konusundaki o mistik yetisi sayesinde çok önceden ortaya koyabilmiştir.
Dostoyevski sanatta yeni bir psikoloji başlatır.”

*

Zweig’ın gözünde o “Düşüncenin muazzam şehidi” ya da “Kendi kendinin şehididir.”

Dostoyevski’nin en son formülü de şudur:
“Hayatı, hayatın anlamından daha çok sevin.”

*

Hepimiz (hadi çoğumuz diyelim), “hayatı yaşamak” yerine “hayatın anlamını bulmak” için koşarak kendi kendimizin şehidi olmuyor muyuz?
Tabii buna şehitlik denirse.

(Yeniçağ, 27.10.2019, pa.)
   
Arkadasima Gonder  Yazdir
 Puanla :
 Puan Durum :
  Düşünce / Yorum
Henüz gönderilmiş Yorum / Düşünce kaydı yoktur.
Düşünce / Yorum Yaz
  Diger Yazilari (Son 15 Yazi)
 26.01.2020 DEPREMLERİN PSİKOLOJİSİ VE SOSYOLOJİSİ
 25.01.2020 DEPREM VE RİTÜEL
 20.01.2020 ECEVİTLER VE ÖRGÜTÇÜLÜK
 19.01.2020 “OKUMADIĞINIZ İÇİN TEŞEKKÜRLER”
 13.01.2020 KUTUP KADINLAR®
 11.01.2020 RETORİĞİN BÜYÜSÜ, İNSANLIĞIN ÖLÜMÜ!
 05.01.2020 ÜMMET ZALİM İŞBİRLİĞİ
 04.01.2020 ORDU GÖNDERMEK VE SERSERİLİK!
 29.12.2019 “Kanal İstanbul”: TEK DÜNYA DEVLETİ PROJESİ
 23.12.2019 İSTİKLAL SOSYOLOJİSİ
 21.12.2019 Hablemitoğlu Suikastı ve MEDYATİK BENLİK®
 15.12.2019 “KÖRLÜK ÇAĞI”NA IŞIK OLMAK
 15.12.2019 “BENİ YANLIŞ ANLADINIZ SENDROMU!”®
 09.12.2019 HAYALİN ÖLÜMÜ!
 08.12.2019 HÜKÜMDAR VE HALK KİTLESEL AHLAKSIZLIK
  11.01.2020 00:11:00
Orkun Kubilay
Bir programınızda da kadının sadece “İfadesine dayalı” , ...

11.01.2020 00:05:00
Orkun Kubilay
Pozitif ayrımcılığı , negatif yönde kullanan düşündürücü ...

10.01.2020 22:24:00
Özgürefe Özyeşilpınar
Sayın Cevizoğlu, Her zaman büyük bir keyifle izleyip, so...

10.01.2020 11:13:00
Yıldız Barbay
Degerli Hulki Hocam , programlarınızı ilgi ve merakla tak...

28.12.2019 22:14:00
Nurşen Fidan
Hulki Bey dünkü programın videosu Halk TVnin web sitesind...

28.12.2019 14:00:00
RECEP LAFÇI
Hulki Bey, sizi büyük bir keyifle izliyorum. Dürüst ve gü...

24.12.2019 00:02:00
Hayriye Karliova
Flroidadan yazıyorum. 13 Aralık tarihinde Sn. Özakınc...

21.12.2019 01:04:00
Dr Levent dursun
Orhan Karaveli İstiklal marşını ilk dinleyen kişinin anne...

21.12.2019 00:36:00
Gülsün Gökalp
M.Akif sosyalist görüşe sahip bir kişi olarak hayatımda i...

20.12.2019 21:51:00
Mehmet Ergin Gülapoğlu
Şu anda sizi zevk ve dikkatle dinliyorum. Hepsi olmasa b...

 
 Site Ici Hizli Arama
 

  İletişim Kulübü
E-Posta :
Şifre :
    Beni Hatırla
   

  Yeni Kayıt  Şifremi Unuttum

 
Gizlilik SözleşmesiTelif Bilgisi
Son Güncelleme : 29 Ocak 2020 Çarşamba
Tüm Hakları Ceviz Kabuğu'na aittir 1994-2020 © İzinsiz alıntı yapılamaz.
Tasarım & Kod : GDTC