20 Eylül 2020 Pazar   

 Gündem

 Bu Hafta

 Kitaplar

Özgeçmiş

Yazı Arşivi

Fotoğraflar

Sık Sorulan Sorular

 
 Hulki Cevizoglu Yazilar

28 Ekim 2019 Pazartesi
Ceviz Kabuğu

Dostoyevski 198 Yaşında: DÜŞÜNCE ŞEHİDİ

Dünya edebiyatının dev isimlerinden Dostoyevski üç gün sonra 198 yaşına giriyor. (Doğumu: 30 Ekim 1821).

Zihnimizde dönemi karşılaştırmalı olarak daha iyi canlandırmak için şöyle diyeyim:

1881’de öldüğünde Atatürk doğmuştur.

BİR KİŞİYİ ÖLDÜREN KATİL, BİR MİLYONU ÖLDÜREN KAHRAMAN!

Çoğunluk onu başta “Suç ve Ceza” romanı ve romanın kahramanı katil Raskolnikov’un cinayet felsefesi sözleriyle hatırlar.

Dostoyevski, değerleri ve “insancıkları” sorgular roman kahramanları üzerinden:
“Tamam, ben bir katilim, yaşlı bir kadını öldürdüm” diyen Raskolnikov, o can alıcı soruyu sorar:

“Ben bir kişiyi öldürdüm bana katil diyorsunuz, ama Napolyon bir milyon kişiyi öldürdüğü halde ona niçin kahraman diyorsunuz?”

Bir başka dev yazar olan Stefan Zweig, Dostoyevski’yi çok güzel anlatır.

Zweig, “Üç Büyük Usta” adlı eserinde şu alıntıyı yapar:
“Tanrı bana bütün hayatım boyunca eziyet etti.” (Dostoyevski)

Dostoyevski, bir yoksullar evinde doğar.
Yaşamı ağır koşullar altında geçer ve 56 yıl boyunca yoksulluk, borç, cezaevleri, sürgünler ve hastalıklardan kurtulamaz.

“Ev sahibesi polisle birlikte gelip kirayı istemekte, ebe ücreti için dırdır edip durmaktadır. Bütün bunlar olurken o Suç ve Ceza’yı, Budala’yı, Ecinniler’i, Kumarbaz’ı 19.yüzyılın bütün bu büyük eserlerini, ruhsal dünyamızın bu evrensel kişiliklerini yazmaktadır.” (Zweig).

İNSANLIK PSİKOLOĞU

Zweig’a göre Dostoyevski bir “insanlık psikoloğudur.”

Dostoyevski’nin psikolojisi hatasızdır.

O, psikologların psikoloğudur.

İnsan kalbinin derinliği onu sihirli bir biçimde çeker; bilinçdışı, anlaşılmaz olandır onun gerçek dünyası.

Gece hayvanlarının karanlıkta görmesi gibi o da alacakaranlıkta diğerlerinin gündüz gördüğünden daha berrak görmektedir.

Deliliğe nefesini duyacak kadar yaklaşır.

Zweig daha da derinleşerek şu tanımlamaları yapar:
“Dostoyevski bilinçdışının yeraltı dünyasına doktorlardan, hukukçulardan, suç uzmanlarından ve psikopatlardan daha derin biçimde sokulmuştur.
Bilimin ancak çok sonra keşfettiği ve adlandırdığı, deneylerle adeta ölü deneyimlerden bir neşterle kesip çıkardığı şeyleri, bütün bu telepatik, histerik, sanrılı, sapıkça fenomenleri kâhince bir sırdaşlık ve birlikte acı çekebilme konusundaki o mistik yetisi sayesinde çok önceden ortaya koyabilmiştir.
Dostoyevski sanatta yeni bir psikoloji başlatır.”

*

Zweig’ın gözünde o “Düşüncenin muazzam şehidi” ya da “Kendi kendinin şehididir.”

Dostoyevski’nin en son formülü de şudur:
“Hayatı, hayatın anlamından daha çok sevin.”

*

Hepimiz (hadi çoğumuz diyelim), “hayatı yaşamak” yerine “hayatın anlamını bulmak” için koşarak kendi kendimizin şehidi olmuyor muyuz?
Tabii buna şehitlik denirse.

(Yeniçağ, 27.10.2019, pa.)
   
Arkadasima Gonder  Yazdir
 Puanla :
 Puan Durum :
  Düşünce / Yorum
Henüz gönderilmiş Yorum / Düşünce kaydı yoktur.
Düşünce / Yorum Yaz
  Diger Yazilari (Son 15 Yazi)
 20.07.2020 TARİH VE HAFIZA (BELLEK)
 19.07.2020 KÜRESEL CEZAEVİ®
 12.07.2020 MÜTHİŞ GERÇEK VE ANLAM FAZLASINA TESLİM OLMAK®
 12.07.2020 BOŞ KESİNLİK!
 06.07.2020 ÖZNE İLE NESNEYİ AYIRT EDEMEMEK!
 06.07.2020 ATATÜRK’Ü KİMSE UMURSAMADI
 29.06.2020 “ATATÜRK YANLIŞ YERE DEFNEDİLDİ!”
 28.06.2020 KILIÇLA İSTANBUL’U, TABLOYLA GÖNÜLLERİ FETHETMEK
 22.06.2020 AYASOFYA VE ATATÜRK’ÜN İMZASI GERÇEĞİ
 14.06.2020 OTORİTE VE MEDYA ÇATIŞMASI
 14.06.2020 MUHAMMED ALİ’NİN MANİFESTOSU
 08.06.2020 KUTSALLARI “NESNELEŞTİRMEK”
 31.05.2020 MUSTAFA KEMAL’İN ÇEKTİĞİ ACI
 17.05.2020 “PAŞA, PAŞA.. DEVLETİ KURTARABİLİRSİN!”
 03.05.2020 DENİZLER
  17.04.2020 23:39:00
yusuf İNAN
SAYIN VEKİLİM ZEYNEL EMRE BEY KADINA YÖNELİK ŞİDDETİN ART...

15.04.2020 13:42:00
Sibel gunaydın
Hulki Bey merhaba, endüstri devrimi ile beraber oluşan iş...

14.04.2020 23:16:00
İsmail Demirtaş
Sayın Hocam Merhaba 1996-1997-1998 Yıllarında (yılını ta...

10.04.2020 23:53:00
Hikmet Kul
Sosyal mesafe ve bireysel izolasyon diye haftalardır bağı...

08.02.2020 14:08:00
Kenan Koraltan
Sevgili Cevizoğlu eski Cumhuriyet dönemi denizcilik bakan...

08.02.2020 01:04:00
Muzaffer BAŞ
Merhaba. Belki ben yeterince takipçi olamadım ama progra...

08.02.2020 00:51:00
İsim vermek istemiyorum
Hulki bey, cockpltte kuleyle konuşan kaptan ise uçağı uçu...

08.02.2020 00:47:00
İlker Keskin
Programı ilgiyle izliyorum. Övgün Ahmet hocama Jeofizik m...

08.02.2020 00:41:00
seyfettin sönmez
Sayın Hulki Cevizoğlu, Uçak kazası ile ilgili olarak b...

08.02.2020 00:34:00
HAKKI YALCIN
Kusura bakmayın, tweet atamadım. Youtube ve benzeri sitel...

 
 Site Ici Hizli Arama
 

  İletişim Kulübü
E-Posta :
Şifre :
    Beni Hatırla
   

  Yeni Kayıt  Şifremi Unuttum

 
Gizlilik SözleşmesiTelif Bilgisi
Son Güncelleme : 20 Eylül 2020 Pazar
Tüm Hakları Ceviz Kabuğu'na aittir 1994-2020 © İzinsiz alıntı yapılamaz.
Tasarım & Kod : GDTC